026 365 3560 info@kodision.nl

Wat maakt een formulier écht gebruiksvriendelijk? Zijn aantrekkelijke buttons, kleuren, lettertypes en jQuery plugins voldoende, of is er toch meer voor nodig? Voor veel organisaties en gemeenten blijft het een uitdaging om webformulieren te maken die goed aansluiten bij de verwachtingen van gebruikers.

Dit artikel is het eerste in een serie van vier, waarin wij u voorzien van praktische tips voor gebruiksvriendelijke webformulieren op basis van usability tests, field testing, website tracking, eye tracking, web analytics en klachten van gebruikers.

Waarom zijn gebruiksvriendelijke webformulieren zo cruciaal?

De ISO 9241 standaard definieert website usability als een “effectieve, efficiënte en bevredigende ervaring waarbij de gebruiker een specifiek doel behaalt binnen een bepaalde omgeving.” Bij het gebruik van een website hebben bezoekers een doel voor ogen. Als een website goed ontworpen is, wordt dat doel behaald en dient daarbij een doel van de organisatie achter de website. Tussen die twee doelen staat vaak een webformulier, want ondanks de snelle vooruitgang in communicatie tussen mensen en computers blijven formulieren de meest belangrijke vorm van online interactie. Sterker nog, formulieren worden beschouwd als het laatste en belangrijkste stadium voor het voltooien van een doel.

Dit laatste punt kan toegelicht worden door de drie belangrijkste gebruiksvormen van formulieren te belichten. Zoals Luke Wroblewski vertelt in zijn boek, Web Form Design: Filling in the Blanks, bestaat ieder formulier voor één van de volgende drie hoofdredenen: commerce, community of productiviteit.

Onderstaande tabel vertaalt deze redenen naar doelen voor de gebruiker en businessdoelen:

De relatie tussen formulieren en usability omvat twee aspecten:

  1. Formulieren kunnen een website gebruiksvriendelijk maken, of onbruikbaar, omdat ze in weg staan van het doel van de gebruiker;
  2. Formulieren moeten gebruiksvriendelijk zijn; Om gebruikers te helpen dat doel te bereiken.

In deze artikelenreeks concentreren we ons op het tweede punt, omdat een gebruiksvriendelijk formulier bijdraagt aan de usability van een website, wat dus het eerste punt ook meepakt.

De zes componenten van webformulieren

Webformulieren zijn een noodzaak, maar vaak ook een pijnpunt voor zowel designers als gebruikers. Tegenwoordig weten bezoekers precies hoe hun ideale formulier eruit moet zien en hoe het hoort te werken. Zij verwachten dan ook dat een webformulier voldoet aan de volgende zes componenten:

Het registratieformulier van Skype bevat de zes componenten.
  1. Labels: deze vertellen de gebruiker wat de invoervelden betekenen;
  2. Invoervelden: deze stellen de gebruiker in staat om feedback te geven en bestaan onder andere uit tekstvelden, wachtwoordvelden, keuzevakjes, radio buttons en sliders;
  3. Acties: dit zijn voornamelijk links of buttons die een actie uitvoeren zoals het versturen van een formulier;
  4. Help: deze functie voorziet de gebruiker van aanwijzingen voor het invullen van het formulier;
  5. artikelgeving: artikelgevingen voorzien de gebruiker van feedback op basis van hun input. Dit kan positief zijn (zoals een indicatie dat het formulier succesvol is verstuurd) of negatief (“Deze gebruikersnaam is al in gebruik”);
  6. Validatie: maatregelen die verzekeren dat de ingevoerde data voldoet aan vastgestelde parameters.

Gebruiksvriendelijkheid via drie aspecten van formulieren

Ongeacht verschillen in layout, functionaliteit en doel hebben alle formulieren drie aspecten gemeen, zoals vermeld in het boek ‘Forms That Work: Designing Web Forms for Usability’:

  • Relatie: formulieren bouwen een relatie op tussen de gebruiker en de organisatie;
  • Conversatie: formulieren zetten een conversatie op gang tussen de gebruiker en de organisatie;
  • Uiterlijk: hoe een formulier eruitziet, bepaalt de relatie en conversatie.

Een bruikbaar formulier moet voorzien zijn van deze drie aspecten. Ieder aspect beter bekeken in combinatie met wat praktische richtlijnen vertelt ons hoe deze aspecten een formulier écht gebruiksvriendelijk maken.

In de komende drie artikelen zullen wij uitgebreid ingaan op de bovengenoemde aspecten. Mocht u niet willen wachten op het volgende artikel. Download dan hier de volledige whitepaper.